آب وهوا

تا کنون پنج قسمت از اين نوشته به محضر شما اناج دوستان و ساکنان بزرگوار استان زيباي مرکزي تقديم شد که طي آنها خصوصيات و ويژگي هاي مختلف تاريخي، ساختاري و طبيعي اين اناج نازنين مرور شد تا مگر باز بهانه هاي بيشتري براي دوست داشتن اناج اين "شهر با صفای" ايران عزيز تقديمتان کنيم و در زمينه اي کارشناسانه و مبتني بر رهيافت هاي علمي و تحليلي، انبوهي از خصوصيات مثبت و مزيت هاي اناج را برشماريم. در شماره قبل به هماهنگي معماري اناج با اقليم آن پرداختيم و اکنون ادامه اين ماجراي شيرين را با ارائه اطلاعات بيشتري از اوضاع اقليمي اناج پي مي گيريم.
شهر اناج در فلات مرکزي ايران واقع شده که قسمت بزرگي از آن را کوه هاي مرتفع رشته کوه زاگرس مي پوشانند. بلندترين کوه اناج 

  ( زردکمر ) با ارتفاع 2339 متر است که زمین های بایر و سرسبز و زيبا به آن منتهي مي شود.همچنين دامنه رشته هاي کوه های غربی مشرف به اناج نيز از مناطق خوش آب و هواي اين ناحيه اند که از ديرباز تفرج گاه اهالي منطقه بوده و نقش مهمي در لطافت هواي شهر اناج خاصه در فصول گرم دارند. به طور کلي توده هاي هواي قابل اهميتي که منطقه را مورد تاثير قرار مي دهند به دو گروه زمستانه و تابستانه تقسيم مي شوند. 
جريان هاي سطحي ايران در فصل زمستان متاثر از جريان هاي پرفشار سيبري و پر فشار آزور است شاخه اصلي اين جريان پس از ورود از شمال غرب و گذشتن از مناطق غرب کشور، به سمت منطقه اناج حرکت مي کند، شاخه دوم هم از شمال و شمال شرق کشور به منطقه مي رسد. مهمترين جريان هوايي منطقه در تابستان هم جريان اطلس شمالي است که پس از عبور از اروپاي شرقي وارد ايران مي شود.
جريان باد تابستانه در ساعات اوليه صبح بوده و در دو جهت غربي و جنوب غربي مي وزد.(منبع سايت سازمان هواشناسي) 
درجه حرارت هواي اناج و آمار ريزش هاي جوي
ميانگين درجه حرارت ساليانه دوره 30 ساله ايستگاه اناج 13/9 درجه سانتي گراد؛ ميانگين دماهاي کمينه آن 7 درجه سانتي گراد و ميانگين دماهاي بيشينه 20/8 درجه سانتي گراد است.همچنين حداقل و حداکثر مطلق دماي اناج به ترتيب 28- و 44 درجه سانتي گراد مي باشد، ضمن اينکه دامنه تغييرات شبانه روزي دما به 13/8 درجه مي رسد. ميانگين دماي سردترين ماه سال اناج ( دي ماه) برابر 1/3- درجه و ميانگين دماي گرمترين ماه سال(تيرماه) برابر 27/5 درجه سانتي گراد مي باشد.
طبق آمار سي ساله انتهاي قرن گذشته ميلادي ، به طور متوسط تعداد روزهاي يخبندان ساليانه اناج 84 روز و بيشترين ميانگين روزهاي يخبندان سال متعلق به ماه ژانويه(دي ماه) مي باشد.
بر اساس آمار سي ساله موجود (از 98- 1968ميلادي) ميزان بارندگي ساليانه اناج 377/6 ميلي متر است که در مقايسه با ديگر نقاط استان مرکزي، يکي از بيشترين مقادير بارندگي را داراست. ضمن اينکه ميزان بارندگي ايستگاه اراک که در 60km اناج واقع شده است، بارندگي متوسط ساليانه 364/6 ميلي متر را نشان مي دهد. بر طبق آمار موجود، در همه ماه هاي سال بارندگي در منطقه اناج رخ مي دهد که دي ماه با 69/7 ميلي متر پر باران ترين و شهريور با 0/1ميلي متر کم باران ترين ماه را دارد.فصل زمستان با 47/3 درصد از کل بارندگي ها پر بارش ترين فصل سال است و فصل هاي پاييز و بهار با 30 و 22 درصد و تابستان با 0/7 درصد در رده هاي بعدي اند.
ميزان رطوبت هواي اناج
آب و هواي اناج متغير است . زمستان هايش اکثرا طولاني ست که از 4 تا 6 ماه به درازا مي کشد. بهار و پاييز اناج فصول کوتاهي هستند و تابستانش در تير و مرداد ظاهر مي شود. رطوبت نسبي موجود در منطقه طي سي سال بطور متوسط 47درصد گزارش شده که نشان دهنده اقليم "نيمه خشک" اين ناحيه است.وجود رشته کوه هاي غربي و جنوبي موجب شده تا بخشي از رطوبت موجود در محل بماند و باعث لطافت نسبي هواي اناج شود. حداقل رطوبت نسبي شهر مربوط به ماه هاي تير و مرداد با 28درصد است.در اين ماه ها جهت عمده وزش باد از سمت تالاب ميقان به سوي اناج است که اثر آن موجب خشکي هوا مي گردد. بيشترين نم موجود در هواي اناج به فاصله ماه هاي آبان تا اسفند محدود مي شود که رطوبت نسبي بالاي 50 درصد دارد.دي ماه با 72درصد، مرطوب ترين ماه سال در اناج است. (سازمان هواشناسي استان)
وزش باد در فصل بهار مداومت بيشتري دارد و فراواني حالت آرام در اين فصل کمتر از ساير فصول است. فصل زمستان آرام ترين هوا را نسبت به ساير فصول اناج دارد 
دانشمندان حوزه اقليم و جغرافيا با در نظر گرفتن پارامترهاي مختلف آب و هوايي و خاصه دو پارامتر مهم دماي هوا و رطوبت نسبي، اقدام به ترسيم" نمودار منطقه آسايش" براي هر نقطه از زمين مي کنند.بر اساس اين تحليل ها، بهترين منطقه آسايش براي بدن انسان ها، محدوده دمايي بين 20 تا 27 درجه سانتي گراد و رطوبت بين 20 تا 70 درصد مشخص و معرفي شده است (کتاب اقليم و معماري مرتضي کسمايي) با عنايت به مطلب فوق، اناج با متوسط رطوبت سالانه 47درصد و متوسط دماي سالانه 13/9 درجه سانتي گراد، منطقه اي مناسب و مرتبط با نمودار آسايش بدن انسان دارد در صورت عدم دخالت عنصر آلودگي و آلاينده ها، آب و هواي مطبوعي براي زندگي دارد که اين نيز از مزيت هاي اين اناج عزيز به شمار مي آيد. چنانچه در دو قسمت اول اين نوشته هم ديديد، ناصرالدين شاه و مسعود ميرزا و دکتر فوريه هم به مطبوعيت هواي منطقه و اعتدال هوايي آن اشاره کرده بودند. در کلام شاعران محلي نيز به ممتازي و حاصلخيزي خاک اناج و آب و هواي مطبوعش اشاره هاي زيادي شده که در شماره هاي بعدي تعدادي از اين اشعار را مي آورم. 

جهت تماس  با مدیر  وبلاگ  اناج  اینجا کلیک کنید